Hier vind je een overzicht van veelgestelde vragen en antwoorden. Staat jouw vraag er nog niet tussen? Neem dan contact op met het landelijk projectteam.

Het programma Nu Niet Zwanger is inmiddels in 33 centrumgemeenten en omliggende regio’s gestart of aan het opstarten. Voor een overzicht waar het programma nu actief of in voorbereiding is klik je hier. Alle gemeenten krijgen ondersteuning van het landelijk programmateam.

NNZ richt zich op kwetsbare mensen (m/v) met een combinatie van (complexe) problemen , met de bedoeling dat zij een bewuste keuze maken over het moment van hun kinderwens en niet onbedoeld zwanger raken. Kern van de aanpak is het bieden van actieve begeleiding, beginnend bij een eerlijk gesprek over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. NNZ is het eerste programma in Nederland dat deze doelgroep 1) outreachend ondersteunt bij het maken van een bewuste keuze over het moment van hun kinderwens en hen 2) bij wens tot uitstel van de kinderwens desgewenst actief begeleidt bij het realiseren van hun keuze voor geschikte anticonceptie.

Wil je met je organisatie/gemeente deelnemen aan het programma? Neem dan contact op met het landelijk programmateam.

Wil je weten of het programma al is gestart in jouw regio? Kijk dan bij ‘Op de kaart‘.

Het programma sluit aan bij de al bestaande zorgnetwerken in een regio, veelal op het niveau van centrumgemeenten. Dit betekent dat per GGD-regio er meerdere zorgnetwerken zijn en dus meerdere programma’s gestart kunnen worden om een landelijk dekkend aanbod voor alle gemeenten te realiseren.

Het doel is om de komende drie jaar in 50 Nu Niet Zwanger-programma’s uit te rollen, verspreid over de 25 GGD-regio’s. Eén Nu Niet Zwanger-programma kan, afhankelijk van de grootte van de gemeente, een bereik hebben van één grote gemeente tot gemiddeld 6-8 kleinere gemeenten.

 

Het programma wordt uitgevoerd door de professional die al betrokken is bij de bewuste cliënt. Te denken valt aan professionals werkzaam in verslavingszorg, GGZ, verstandelijk gehandicaptenzorg, vrouwenhulp-verlening, GGD, reclassering, wijkteams, MEE, dak- en thuislozenzorg, jeugdzorg, welzijnszorg, maatschappelijk werk, Veilig Thuis, huisartsen, verloskundigen en/of gynaecologen. Zij worden bewust gemaakt op dit thema en hen wordt geleerd om het gesprek over kinderwens proactief aan te gaan en verantwoordelijkheid te nemen op dit gebied.

De methodiek van het programma is beschreven. Deze is op basis van onderzoek naar de werkzame bestanddelen van het programma en best practice in Tilburg, Rotterdam en Nijmegen tot stand gekomen. Echter, de kern van het programma Nu Niet Zwanger is dat het gericht is op maatwerk: het bieden van zorg op maat, waarbij uitzonderingen op de regels mogelijk moeten zijn.  De hulpverleners krijgen scholing en (praktische) ondersteuning vanuit het programma om de kwetsbare mensen (vrouwen én mannen) – en eventueel hun partner – te begeleiden. De professional die het gesprek aangaat investeert in de persoonlijke relatie, sluit aan bij de leefwereld van de cliënt zodat duidelijk wordt of er een kinderwens is en hoe gedacht wordt over anticonceptie. Vanuit de relatie kan er maatwerk worden geboden.

Nu Niet Zwanger werkt vanuit de reproductieve rechten en mensenrechten waarin vrouwen en mannen het recht hebben om in vrijheid en verantwoordelijkheid zelf te kiezen voor het aantal kinderen en voor het moment waarop zij kinderen willen krijgen, zonder dat hierbij sprake is van dwang, drang, discriminatie of geweld. Het zelfbeschikkingsrecht en keuzevrijheid van een ieder staat hierbij voorop. Ook vrouwen en mannen die kwetsbaar zijn (bijvoorbeeld vanwege cognitieve beperking) hebben recht op voortplanting. Kwetsbare cliënten kunnen ook adequate opvoeders zijn. Stereotypering of uitsluiting van groepen wordt tegengegaan. Vrouwen en mannen hebben recht op toegang tot informatie, educatie en middelen zodat zij een geïnformeerde keus kunnen maken. Kortom, Nu Niet Zwanger staat voor een respectvolle manier van werken waarbij er nooit sprake is van gedwongen keus. In onze methodiek en scholingen is hier uitgebreid aandacht voor.

Intervisie is een belangrijk instrument in het bewaken van de kwaliteit van ons programma. Daarom zijn aandachtsfunctionarissen verplicht om regionaal intervisie te volgen. Tijdens deze intervisies bespreken aandachtsfunctionarissen onder leiding van de inhoudelijk coördinator situaties waar zij bij de uitvoering van hun taken tegenaan lopen. Op die manier wordt getoetst of er steeds vanuit de methodiek van Nu Niet Zwanger wordt gewerkt.

Als een deelnemer een klacht heeft over Nu Niet Zwanger dan kan hij of zij contact opnemen met de organisatie of hulpverlener die hem of haar regulier begeleid. Iedere hulpverleningsorganisatie heeft een klachtenregeling en onafhankelijke klachtencommissie ingericht. Indien gewenst kan de hulpverlener ondersteuning bieden bij het indienen van een klacht. Eventueel kan contact worden opgenomen met het landelijk team Nu Niet Zwanger via nnz@ggdghor.nl.
Als landelijk team monitoren we klachten die regionaal binnenkomen ten aanzien van de handelswijze van Nu Niet Zwanger.

Het landelijk team Nu Niet Zwanger zet zich samen met de Regiegroep en Raad van Advies zo goed mogelijk in om de kwaliteit te bewaken. Belangrijke elementen van kwaliteitsbewaking zijn o.a. de (kern)documenten NNZ, de inzet van kwartiermakers bij de start van een programma en methodiekbewaking vanuit het landelijk team middels onder meer monitoring, verplichte scholing, training en intervisie.

De naam van het programma vindt zijn oorsprong in de uitspraak van een cliënt: ‘Natuurlijk wil ik nu niet zwanger worden, hoe zou ik dat moeten doen?!’ Een groot deel van de cliënten betreft mensen die nu niet zwanger willen worden. Om te weten óf iemand nu wel of niet zwanger wil worden zal je als professional het gesprek aan moeten gaan of er een kinderwens is en onder welke omstandigheden iemand wel en niet zwanger zou willen worden.

Deze verantwoordelijkheid ligt bij de gemeente(n) en de GGD . Vanuit het landelijk programma is er ondersteuning in de vorm van de inzet van een tijdelijk kwartiermaker. Daarnaast ontvangt de centrumgemeente eenmalig vanuit het landelijk team een bedrag van € 20.800 voor de lokale opstart.

Een gesprek over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie moet een vanzelfsprekend onderwerp worden in het zorglandschap. Enkel dan worden kwetsbare mensen in staat gesteld een weloverwogen keuze te maken over het moment van kinderwens, kan persoonlijk en maatschappelijk leed worden voorkomen en daarnaast onnodige zorgkosten worden vermeden.

Nu Niet Zwanger is een uniek preventief programma waarbij maatschappelijk belang en ethische onderbouwing voorop staan. Daarnaast is er ook een financieel aspect. Het besparen van kosten is echter moeilijk te kwantificeren omdat kosten die gepaard gaan met het begeleiden van kwetsbare mensen en hun kinderen moeilijk in een bedrag uit te drukken zijn. Er zijn veel verschillende soorten hulpverlening die wordt ingezet om deze gezinnen te ondersteunen (voorzorg, gespecialiseerde kraamzorg, en alle vormen van jeugdhulpverlening of jeugdbescherming die eventueel moeten worden ingezet).

De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft in het kader van het programma ‘Besluit met muisjes’ een maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA) gemaakt van het programma Nu Niet Zwanger. De conclusie van de MKBA is dat het programma NNZ meer maatschappelijke baten opbrengt dan het kost. De volledige MKBA, conclusies en aanbevelingen leest u hier.

NNZ richt zich op kwetsbare mensen (m/v) in de vruchtbare leeftijd met een combinatie van (complexe) problemen, bijvoorbeeld ernstige psychiatrische problematiek, verstandelijke beperking, verslaving, dakloosheid, schulden, loverboyproblematiek, ongedocumenteerd zijn, etc. Vanwege de complexe problematiek zijn zij (vrijwel) altijd al in beeld bij diverse organisaties. Het gaat dus om een brede groep kwetsbare mensen en de doelgroep beweegt zich door een hele regio. Een persoon in een crisissituatie wordt vaak in de stad opgevangen en gaat na stabilisatie weer terug naar zijn woonplaats. De problemen zijn dan nog lang niet opgelost. Psychiatrie, armoede, verslaving, huislijk geweld, het komt overal voor. Daarom is het belangrijk dat alle gemeenten mee doen, om zo alle kwetsbare mensen toegang te geven tot het programma.