Het landelijk programmateam Nu Niet Zwanger

Het landelijk programmateam bestaat uit Connie Rijlaarsdam, Danielle van Sambeek en Laura Rust die het kernteam vormen, aangevuld met de kwartiermakers van het programma: Ira van Winden, Maaike van den Biggelaar en Hans Schleiffert.

Het kernteam bewaakt het programma op inhoud, kwaliteit en het proces ten aanzien van de landelijke uitrol. De kwartiermakers begeleiden regio’s die met het programma starten bij de lokale invulling van Nu Niet Zwanger. Ervaringen en best practices uit de regio worden direct benut om het programma landelijk verder te ontwikkelen. Zo kunnen lokale successen en ideeën ook in andere regio’s worden benut.

De landelijke uitrol van het programma Nu Niet Zwanger wordt gefinancierd door het ministerie van VWS en is ondergebracht bij GGD GHOR Nederland. Rutgers neemt als inhoudelijke expert deel aan het projectteam van Nu niet Zwanger. Middelen en materialen voor een zorgvuldige overdracht van de benodigde kennis en methodiek van Nu Niet Zwanger (naar deelnemers van het programma) worden samen met hen ontwikkeld.

divider img

Ontstaan

Het programma Nu Niet Zwanger is een initiatief van verpleegkundig specialist Connie Rijlaarsdam destijds werkzaam voor GGD Hart voor Brabant. Zij kwam vaak in contact met kwetsbare ouders die door een combinatie van complexe problemen ongepland en ongewenst zwanger raakten en niet in staat waren een veilige omgeving te bieden aan hun kind.

Connie startte een pilot en benaderde kwetsbare (potentiële) ouders in beeld van hulpverleners. Ze ging met hen in gesprek over hun kinderwens, seksualiteit en anticonceptiegebruik. Haar pilot werd in de gemeente Tilburg samen met een toenemend aantal ketenpartners succesvol uitgevoerd en werd overgenomen door de gemeente Rotterdam.

Connie werd vanwege haar inzet voor dit programma in april 2017 verkozen tot ‘Meest Invloedrijke Persoon in de Openbare Gezondheidszorg in 2016’. Het succes van de pilots in Tilburg en Rotterdam, de waardering en de landelijke aandacht voor het werk van Connie hebben ertoe geleid dat het programma nu landelijk wordt uitgerold.

 

Dilemma’s in de praktijk

Er is inmiddels al veel bereikt. Regelmatig zijn er ook kritische vragen. In een interview met Connie lees je meer over haar ervaringen en de dilemma’s rond het programma.

Regiegroep

De regiegroep geeft sturing aan de landelijke uitrol van het programma Nu Niet Zwanger. De groep bestaat uit vertegenwoordigers van GGD GHOR Nederland, Rutgers, GGD’en en gemeenten. De leden zijn:

  • Marcelle Hendrickx (voorzitter); wethouder jeugd, gemeente Tilburg
  • Ton Coenen; directeur Rutgers
  • Moniek Pieters; Directeur Publieke Gezondheid GGD Gelderland Zuid
  • Nicolette Rigter; Directeur Publieke Gezondheid GGD Regio Utrecht
  • Jordy Clemens; wethouder gemeente Heerlen
  • Connie Rijlaarsdam en Daniëlle van Sambeek (secretaris); programmamanagers NNZ
  • Hugo Backx (agendalid); directeur GGD GHOR Nederland

Raad van Advies

Het programma hecht zeer veel waarde aan haar zorgvuldigheid en integriteit. Daarvoor is een Raad van Advies aangesteld, deze bestaat uit:

  • Prof. Dr. Carlo Leget (voorzitter); Universiteit voor Humanistiek; voorzitter leerstoel Zorgethiek; hoogleraar Zorgethiek; bijzonder hoogleraar palliatieve zorg.
  • Prof. Mr. Paul Vlaardingerbroek; (voormalig) hoogleraar familie- en jeugdrecht; Tilburg University.
  • Prof. Dr. Pauline Meurs; Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (voorzitter); socioloog, hoogleraar bestuur van de gezondheidszorg aan Erasmus School of Health Policy & Management van de Erasmus Universiteit Rotterdam.
  • Drs. Ingrid van Zoest; AVG (arts voor verstandelijk gehandicapten), leidinggevende medische dienst bij ASVZ

Wat we doen

Vanuit het landelijke team ondersteunt een deskundige kwartiermaker in de eerste fase (gedurende een half jaar) een regionale projectleider en Inhoudelijk Coördinator bij de opstart van het programma.

Het landelijk team organiseert intervisie en casuïstiekbespreking met de regionale projectleiders en Inhoudelijk Coördinatoren.

Gedurende de landelijke projectperiode worden (introductie)bijeenkomsten voor betrokken gemeenten en GGD-en die daadwerkelijk het NNZ programma starten of nog enkel belangstelling hebben, georganiseerd. Voor regio’s waar het programma gestart is worden landelijk een aantal inhoudelijke referaten georganiseerd, te denken valt aan thema’s als moreel beraad, ethische en juridische vragen en dilemma’s.

Regio’s waar het programma is gestart, of andere geïnteresseerden, kunnen met hun vragen terecht bij het landelijk team. Kijk ook alvast eens bij veelgestelde vragen, misschien staan je vraag én antwoord daar al bij.

Vanuit het landelijk programma stellen we documenten beschikbaar die, op basis van praktijkervaringen met het programma, worden bijgesteld. Zoals: Kerndocument (overzichtsdocument), Methodiekomschrijving, Programmaorganisatie, Profielen en Rollen. Ook voorbeelden van werkinstructies, intervisiemodellen en convenanten zijn beschikbaar.

Voor deelnemende regio’s is er een landelijke community, een digitale werkomgeving specifiek voor projectleiders en inhoudelijk coördinatoren. Hiermee worden alle aangesloten regio’s voorzien van de benodigde informatie, les- en voorbeeldmaterialen. Ook kunnen zij met elkaar uitwisselen en leren van best practices.

Professionals moeten goed toegerust zijn om over deze thema’s gesprekken te voeren met deze vrouwen. We willen hen zo goed mogelijk ondersteunen bij de keuze voor anticonceptie als vrouwen nog niet zwanger willen worden.

Rutgers ontwikkelt in samenwerking met professionals en GGD GHOR Nederland, ondersteunende materialen, scholing en e-learning én een methodiekbeschrijving  voor professionals. Professionals zijn hierdoor beter toegerust om thema’s als seksualiteit, kinderwens en anticonceptie met kwetsbare groepen bespreekbaar te maken en samen te kijken wat het best bij ze past. Hierbij wordt ook aandacht besteed aan eerdere ervaringen met anticonceptie, mis-percepties en mythes over vruchtbaarheid, anticonceptie en zwangerschap, en betekenis van ouderschap en kinderwens voor vrouwen (en hun partner).